Mimari Temelleri: SPA ve MPA Farkı

Single Page Application (SPA): İstemci tarafında tek HTML sayfası yükler. Sayfa geçişlerinde DOM dinamik güncellenir. Sunucu yükü az, ilk yükleme boyutu büyük.

Multi-Page Application (MPA): Her rota değişikliğinde sunucudan yeni HTML çeker. Geleneksel yapı. SEO uyumu doğal, ilk yükleme hızlı, sunucu yükü yüksek.

Adım 1: SEO ve Keşfedilebilirlik İhtiyacını Netleştir

Arama motoru görünürlüğü projenin ana metriğiyse mimariyi buna göre seçin:

E-ticaret, haber sitesi, blog: MPA seç. Arama motoru botları statik HTML içeriği indeksler, JS çalıştırma maliyetinden kaçınır.
Kullanıcı paneli, SaaS, dahili yönetim aracı: SPA seç. Arama motoru indekslemesi gerekmez; oturum sonrası deneyim esastır.

SEO trafiği ana gelir kaynağıysa saf istemci taraflı SPA seçimi ek sunucu maliyeti (SSR altyapısı) getirir.

Adım 2: Kullanıcı Deneyimi ve Etkileşim Tipini Analiz Et

Uygulama içi veri akışına göre arayüz tepki süresini hesaplayın:

Sık arayüz durumu (state) değişimi: SPA. Sepet güncelleme, anlık mesajlaşma, karmaşık filtreleme için sayfa yenilemesi gerekmez.
İçerik tüketimi odaklı gezinti: MPA. Kullanıcı sayfayı okur, sonraki linke tıklar. Tarayıcı önbelleği (cache) ve standart HTTP protokolü yeterli.

Adım 3: Geliştirme Maliyeti ve Ekip Yetkinliğini Ölç

Dijital ajans ve ekipler için teslimat süresi ve bakım giderleri:

SPA Giderleri: Durum yönetimi (Redux/Zustand), istemci yönlendirmesi (routing), XSS güvenlik açıkları, token yönetimi, API tasarımı.
MPA Giderleri: Sunucu kaynak tüketimi, backend şablonlama (Blade/Django/Razor), sepet/oturum durumu için oturum (session) yönetimi.

Adım 4: Modern Web Trendlerini Uygula (Hibrit / SSR Çözümleri)

İki mimari arasındaki sınırları kaldıran modern yaklaşımları değerlendirin:

Astro / Islands Architecture: MPA temelinde, sadece etkileşimli bileşenlerde izole JS çalıştırır. Sıfır JS varsayılanı.
Next.js / Nuxt (SSR/SSG): İlk yüklemede sunucudan HTML üretir (MPA avantajı), sonraki tıklamalarda SPA gibi davranır (hydration).
HTMX: Standart HTML etiketleriyle MPA yapısını bozmadan SPA benzeri AJAX etkileşimi sağlar. JS paket boyutu sıfıra iner.

Dijital Ajanslar İçin Karar Matrisi

Kurumsal Tanıtım / Landing Page: MPA / Statik (SSG).
E-Ticaret Platformu: MPA veya SSR (Next.js / Remix).
Dashboard / CRM / B2B SaaS: SPA (React / Vue / Svelte).
Haber / İçerik Portalı: MPA (Astro / WordPress headless).