Giriş: Kurumsal Mimaride Low-Code / No-Code

Pazar hızı baskısı arttı. Geleneksel yazılım geliştirme döngüleri yetersiz kalır. Low-Code ve No-Code platformları, iç araçlar, prototipler ve entegrasyon katmanları için standart haline geldi. Bu rehber, kurumsal sistemlerde platform seçiminden canlıya geçişe kadar gereken adımları kapsar.

1. Adım: Fizibilite ve Kullanım Senaryosu Belirleme

Her iş yükü low-code platformuna taşınmaz. Proje sınırlarını net çizin.

Uygun Senaryolar: İç yönetim panelleri (backoffice), onay iş akışları, veri toplama formları, basit CRM/ERP entegrasyonları.
Uygun Olmayan Senaryolar: Yüksek frekanslı işlem (HFT), karmaşık algoritmik hesaplamalar, mikro-optimizasyon gerektiren donanım seviyesi işlemler.

Kural: Çekirdek iş mantığını (core business logic) platforma bağlamayın. Sadece veri sunum ve orkestrasyon katmanını low-code ile çözün.

2. Adım: Platform Seçimi ve Değerlendirme Kriterleri

Teknik borç yaratmamak için trendler yerine operasyonel gereksinimlere odaklanın:

Veri Egemenliği ve Barındırma: On-premise veya özel bulut (VPC) desteği şart. Veri KVKK/GDPR kapsamında dışarı çıkmamalı.
Vendor Lock-in Riski: Platform kaynak kod ihracı (export) veriyor mu? Standart JS/SQL çıktıları üretiyor mu?
Genişletilebilirlik: Özel kod (custom JS, Python, REST/GraphQL API) ekleme desteği kontrol edilmeli.

3. Adım: Hibrit Mimari Tasarımı

Modern web ekosisteminde en verimli model hibrit mimaridir. Arayüz ve form akışları low-code araçlarla kurulurken, kritik iş mantığı headless API katmanında tutulur.

API Gateway Katmanı: Low-code aracını doğrudan veri tabanına bağlamayın. REST/GraphQL Gateway üzerinden yetkilendirin.
State Yönetimi: Durum bilgisini harici veritabanında (PostgreSQL, Redis vb.) tutun, platform state motoruna bağımlılığı minimize edin.

4. Adım: Güvenlik, Kimlik Doğrulama ve Governance

Kurumsal entegrasyonda en büyük açık gölge BT (Shadow IT) oluşumudur.

SSO Entegrasyonu: SAML / OAuth2 / OpenID Connect ile merkezi IdP (Okta, Azure AD) bağlayın.
RBAC (Rol Tabanlı Erişim): Kullanıcı yetkilerini en düşük ayrıcalık (least privilege) ilkesiyle sınırlandırın.
Audit Log: Tüm veri değişikliklerini merkezi SIEM sistemine loglayın.

5. Adım: CI/CD ve Yaşam Döngüsü Yönetimi

Bir dijital ajans veya şirket içi ekip platformu kullanırken sürüm kontrolünü atlamamalıdır.

Canlı, test ve geliştirme ortamlarını (Dev/Stage/Prod) fiziksel olarak ayırın.
Platformun Git senkronizasyon yeteneğini kullanın. Doğrudan canlı ortamda değişiklik yapmayı engelleyin.

Özet Kontrol Listesi

Kullanım senaryosu doğrulandı mı?
API soyutlama katmanı kuruldu mu?
Merkezi kimlik doğrulama bağlandı mı?
Yedekleme ve veri tahliye planı hazır mı?